Mersin Barosundan Açıklama

Siyasal iktidarca gündeme taşınan, ancak toplumsal kesimlerin uzun süreli ve anlamlı tartışmasından adeta kaçırılan anayasa değişikliği önerileri içinde kamu denetçiliği, memurlara toplu sözleşme hakkı verilmesi, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı, kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelliler yönünden pozitif ayrımcılık, kişisel verilerin korunması, 1982 Anayasası’nın Geçici 15. maddesinin kaldırılması gibi olumlu unsurlar bulunmakla beraber, öneriler yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı konusunda varolan düzenlemeleri bile aratabilecek bir kısım düzenlemeler bulunmaktadır. Bu konudaki bir kısım önerilerin yargı bağımsızlığı ile tarafsızlığına, güçlerin ayrılığı ilkesine aykırı olduğu inancındayız.

Şöyle ki; 

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun halen varolan yapısının yargıç ağırlıklı oluşunun yanında, yürütmenin temsilcisi olan Adalet Bakanı ile Adalet Bakanlığı Müsteşarın bu kurulda etkin konumda bulunmaları nedeniyle kurulun siyasi veya idari etkilere açık olduğu tartışmasızdır.

Amaç varolan olumsuzlukların giderilmesi ise; siyasi bir makam olan, vatana ihanet dışında herhangi bir hukuki ve ceza-i sorumluluğu bulunmayan Cumhurbaşkanı’na kurula doğrudan üye seçme yetkisinin verilmesi ile yargıç, savcı, avukat, hukuk fakültesi öğretim üyeleri dışında kalan, hukukçu olmayan mesleklerden kurula üye seçme yolunun açılması ile, Adalet Bakanı ile müsteşarının kurul üyeliğini korumaları ile, Adalet Bakanı’nın kurulun başkanı olması ile, Adalet Bakanının kurul başkanı olarak yargıçlar ve savcılar hakkında soruşturma ve denetleme yapılmasına olur vermesi ile olamayacağı da açıktır.

Anayasa Mahkemesi’nin oluşumu ile ilgili olarak anayasa değişiklikleri önerileri içinde bulunan kimi düzenlemeler de, Yüksek Mahkemenin bağımsızlığını ve tarafsızlığını sağlamayacaktır. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yasama tasarruflarını denetlemekle ve siyasi partilerin kapatılmasına karar vermekle görevli olan Anayasa Mahkemesine, tasarrufları denetlenecek kurum olan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından üye seçilmesi, üstelik bu seçimin nitelikli çoğunluk yerine, salt çoğunluk ile gerçekleştirilmesinin önerilmesi kuvvetler ayrılığı ilkesine tamamen aykırıdır.

Şu andaki yasal düzenlemeye göre Sayıştay üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmekte oldukları nazara alındığında, Anayasa Mahkemesi’nde Sayıştay’ın iki üye ile temsiline olanak sağlanması önerisi Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde çoğunluğu elde edecek olan siyasal yapının Anayasa Mahkemesi üzerindeki siyasal nüfuzunu daha da etkili bir konuma getirecektir.

Sayıştay üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçildikleri göz önüne alındığında, siyasi partilerin mali yönden denetlenmelerine ilişkin yetki ve görevin Sayıştay’a verilmesinin önerilmesi, siyasi partilerin mali yönden denetlenmelerine ilişkin yetki ve görevin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne daha doğru ifadesiyle siyasal iktidara verilmesi anlamındadır.

Keza Siyasi Partilerin kapatılması davasının Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde oluşturulacak bir komisyonun üçte iki çoğunlukla vereceği izne tabi tutulması kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırıdır. Bu iznin Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nca verilmesi ile siyaset yapma yasağın siyasi partinin kendisine değil kişilere konulmasının adil olacağı inancındayız.

Anayasa değişiklik önerilerinden murad, demokrasiyi güçlendirmek ise, yapılması gereken anayasa değişikliklerinden daha pratik bir çözüm olan siyasi partilerdeki parti içi demokrasi için, parti lideri sultasına son vermek için Siyasi Partiler Kanunun bu yönde değiştirilmesidir.

Anayasa değişiklik önerilerinden murad, demokrasiyi güçlendirmek ise, yapılması gereken anayasa değişikliklerinden daha pratik bir çözüm olan halkın iradesinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne önemli ölçüde yansımasını engelleyen yüzde % 10 seçim barajının düşürülmesi, bu yönde Seçim Kanunu’nun değiştirilmesidir.

Öte yandan öneriler içinde memurlara toplu sözleşme yapma hakkı verilirken, bu hakkın tamamlayıcı öğesi olan grev hakkının tanınmaması ve hepsinden önemlisi siyaset yapma yasağının kaldırılmaması en önemli eksikliklerdendir.

Kamuoyunun bilgi ve takdirlerine saygı ile sunulur.

Av. H.Hulki ÖZEL

Mersin Barosu Başkanı